Webshops lopen extra risico: honderden beelden, vaak van leveranciers of uit een productfeed, en een commerciële context die het gevraagde bedrag opdrijft. Dit is waar het misgaat, wat je in je eigen administratie terugzoekt en wat commercieel gebruik wel en niet verandert.
De situatie
De meeste webshops maken hun productbeelden niet zelf. Ze komen van de fabrikant, van de importeur of groothandel, uit de productfeed van een dropshipping-platform, of ze zaten bij het thema waarmee de shop is gebouwd. Elk van die bronnen voelt als toestemming. Dat is het lang niet altijd, want een licentie is toestemming onder voorwaarden: voor welk doel, hoe lang, op welke plek en door wie.
Een leverancier die je een fotopakket stuurt, heeft die beelden zelf ook ergens vandaan. Vaak van de fabrikant, soms van een fotograaf die alleen voor de leverancier heeft gewerkt, en soms gewoon van internet. Of hij ze aan jou mag doorgeven, staat zelden op papier. Bij dropshipping is dat nog scherper: de beelden in een feed van een platform zijn geüpload door de verkoper op dat platform, en niemand in die keten heeft gecontroleerd waar ze vandaan komen.
Een aparte categorie is beeld dat niet bij een product hoort maar bij de shop zelf: de sfeerfoto in de banner, de header van de over-ons-pagina, het beeld in de nieuwsbrief. Dat komt vaak uit de demo van het thema, en daar zit meestal geen licentie voor jouw shop bij. Hoe dat werkt, lees je bij foto uit een WordPress-thema. Laadt het beeld rechtstreeks van de server van je leverancier of van een marktplaats, dan ligt het weer anders; zie claim over een ingesloten afbeelding.
Vier bronnen
De eerste vraag bij elke webshopclaim: waar heb je dit beeld ooit vandaan gehaald? Daar hangt de rest van je aanpak aan.
Fabrikanten stellen productbeeld beschikbaar juist zodat verkopers het gebruiken, vaak met voorwaarden in een dealerovereenkomst of op de downloadpagina. Bewaar die voorwaarden en de datum van downloaden.
Je weet niet waar de groothandel het beeld vandaan heeft en of hij het mocht doorgeven. Een mail met de vraag en het antwoord is al veel waard: het laat zien dat je zorgvuldig was en geeft je een adres om schade te verhalen.
De verkoper op het platform heeft het beeld geplaatst, vaak zonder rechten. De feed geeft het aan jou door. Voor de rechthebbende ben jij degene die het beeld in Nederland toont, dus jij krijgt de brief.
Themabouwers gebruiken stockbeeld onder een licentie voor hun eigen demo. Die licentie dekt jouw shop meestal niet. Beeld dat met een gekocht thema meekwam, is daardoor een bekende risicoplek.
Je administratie
Toestemming die nergens is vastgelegd, is in een discussie met een claimpartij moeilijk hard te maken. Zoek dus eerst, en leg vast wat je vindt.
Als er een licentie of toestemming is, staat die ergens in je administratie. Bij een webshop zijn de vindplaatsen anders dan bij een blog. Denk aan de dealerovereenkomst met de fabrikant, de algemene voorwaarden van je groothandel, de mail waarmee je het beeldpakket kreeg, de voorwaarden van het dropshipping-platform, het aankoopbewijs van je thema en het account bij een beeldbank waar je ooit een banner kocht. Welke documenten precies bruikbaar zijn en welke niet, staat bij een beeldlicentie bewijzen.
Heb je het beeld zelf bij een beeldbank gekocht, bijvoorbeeld voor een campagne of een categoriepagina, dan vind je de aankoop terug in je account. Waar Canva, Envato, Shutterstock en Adobe Stock dat bewaren, staat bij licentie terugvinden bij je beeldbank. Wat je met een gevonden licentie doet en welke details de claimpartij dan controleert, lees je bij claim met een licentie. Vind je niets, dan lees je verder bij claim zonder licentie.
Leg ondertussen vast hoe de productpagina er nu uitziet en sinds wanneer het beeld erop staat, met datum. Bij een webshop verandert een pagina vaak, en dat maakt de periode van gebruik een discussiepunt. Hoe je dat vastlegt, staat bij Wayback Machine en schermafbeeldingen. Het rijtje van wat je bij elkaar zoekt, vind je in de documentenchecklist.
Het bedrag
Een productpagina, een banner en een advertentie zijn drie verschillende soorten gebruik. Een claimbrief neemt meestal het duurste als uitgangspunt.
Waar het bij webshops anders ligt dan bij een blog, is de hoogte. Commercieel gebruik weegt zwaarder dan een foto bij een hobbyartikel, en een beeld dat je in advertenties of op social media hebt ingezet weegt zwaarder dan hetzelfde beeld op een productpagina. Dat verandert niets aan de vraag of de claim klopt, maar wel aan wat een redelijk bedrag is. Claimbrieven verwijzen daarbij vaak naar een tarievenlijst; dat is een richtlijn van een belangenorganisatie, geen wet.
De opbouw is bijna altijd hetzelfde: een licentievergoeding, een opslag voor het ontbreken van toestemming of naamsvermelding, en kosten. Hoe je die opbouw controleert, staat bij wat is een redelijk bedrag? In welke zone het gevraagde bedrag valt, zie je in de bedrag-check. Heb je het beeld ook in advertenties ingezet, dan weegt dat mee bij de hoogte. Wat daarvan in een reactie thuishoort en wat niet, is een afweging die in de handleiding wordt uitgewerkt.
Je leverancier
Kreeg je het beeld van een leverancier of platform, dan heb je tegenover die partij mogelijk iets te halen als de claim terecht blijkt. Veel leveringsvoorwaarden bevatten een bepaling dat de leverancier instaat voor de rechten op aangeleverd materiaal, of juist een bepaling dat hij dat uitsluit. Lees die voorwaarden dus, ook als je ze bij het aangaan van de samenwerking niet hebt gelezen. Bij een buitenlands dropshipping-platform is verhalen in de praktijk lastig, maar ook dan is het nuttig het platform te informeren en het antwoord te bewaren.
Dit is een spoor naast de claim zelf, niet in plaats daarvan. De claimpartij spreekt jou aan, en of die claim klopt beoordeel je los van de vraag of je leverancier iets fout deed. Wat de uitkomst van je eigen controle betekent en hoe je de rol van de leverancier in je reactie meeneemt, is precies waar de handleiding je bij helpt.
Zo pak je het aan
Los van deze brief: dit is de inrichting die voorkomt dat je bij elk volgend beeld opnieuw moet zoeken.
Veelgestelde vragen
Verder lezen
Brief ontvangen?
Kies wat bij je past, reken meteen af en je kunt direct verder. Weet je niet welke van de drie je nodig hebt, stel dan eerst je vraag.
FotoclaimHulp is een particulier initiatief, opgezet door mensen die zelf zo'n brief kregen. Wij doen dit omdat we het maatschappelijk belangrijk vinden dat mensen niet betalen voor iets wat niet klopt, niet omdat er een verdienmodel achter zit. Wel zijn we eerlijk over waar onze rol ophoudt.
Elke zaak is anders. Aan de informatie op deze site kun je daarom geen rechten ontlenen. Zie ook onze algemene voorwaarden.
