Gaat de claim over een foto die jaren geleden op je site stond, dan is verjaring een serieus punt. Het is alleen ingewikkelder dan een simpele datum, en dat weet de claimende partij ook. Vaak blijkt niet de verjaring maar het bewijs het sterkste argument.
De termijnen
Verjaring betekent dat een vordering na verloop van tijd niet meer via de rechter kan worden afgedwongen. De vordering verdwijnt niet, maar de rechthebbende kan hem niet meer laten toewijzen als jij je op verjaring beroept. Voor een fotoclaim gaat het meestal om een vordering tot schadevergoeding: de afzender stelt dat hij schade heeft geleden doordat zijn foto zonder licentie op jouw site stond.
Voor zo'n vordering geldt in Nederland in de regel een korte termijn van vijf jaar, die begint op het moment dat de benadeelde bekend is geworden met zowel de schade als de aansprakelijke persoon. Daarnaast bestaat een lange, absolute termijn van twintig jaar na de gebeurtenis waardoor de schade is ontstaan. De korte termijn is de belangrijke, en meteen de lastige: hij begint pas te lopen als de rechthebbende het gebruik ontdekt, niet op de dag dat de foto online kwam.
Daar zit de kneep. Een claimbureau dat jouw pagina vorige maand met zoeksoftware vond, zal stellen dat de termijn toen pas is begonnen. Of dat standhoudt, hangt af van de omstandigheden: hoe zichtbaar het gebruik was, of de rechthebbende eerder had kunnen en moeten controleren, en of het beeld inmiddels was verwijderd. Rechters wegen dat per geval, en er is geen vaste regel die voor elke oude foto hetzelfde uitpakt. Wat rechters in vergelijkbare zaken hebben overwogen, vind je bij jurisprudentie over fotoclaims.
Twee dingen maken het nog genuanceerder. Zolang een foto online staat, is er sprake van voortdurend gebruik, en dan is de vraag wanneer de termijn begint een heel andere dan bij een foto die jaren geleden is weggehaald. En een verjaring kan worden gestuit: een schriftelijke aanmaning waarin de rechthebbende zich zijn recht ondubbelzinnig voorbehoudt, laat een nieuwe termijn beginnen. Veel claimbrieven zijn zo geformuleerd dat zij die werking beogen.
De tijdlijn
Verjaring is één argument. De bewijslast is er een tweede, en die weegt in de praktijk vaak zwaarder.
Vaak jaren geleden, soms door een bouwer, een vorige medewerker of een thema dat het beeld meebracht.
Op een oude blogpagina, in een archief of in een map op de server waar niemand meer naar kijkt.
Pas op dit moment stelt de rechthebbende bekend te zijn geworden met de schade. Hier begint volgens de afzender de termijn.
Met een bedrag dat is berekend over een periode die vaak niet wordt onderbouwd. De brief zelf kan een stuiting zijn.
Kan de afzender aantonen wanneer het beeld er stond en hoe lang? Zonder dat wankelt de rekensom, ongeacht de verjaring.
Hoe verder je naar rechts zit in deze rij, hoe meer het gesprek over bewijs gaat en hoe minder over de datum. Staat de foto op een pagina die je al lang niet meer gebruikt, lees dan ook claim over een oude pagina of archief.
Bewijs
Wat je hier verzamelt, is geen antwoord op de brief. Het helpt je om uitleg uit de handleiding op jouw dossier toe te passen. De keuzehulp helpt je met de voorbereiding.
Wie een vergoeding vraagt, moet kunnen laten zien waarvoor. Bij een foto die lang geleden is geplaatst, betekent dat: aantonen dat het beeld op jouw site stond, op welke pagina, vanaf wanneer en tot wanneer. De hoogte van de gevraagde vergoeding hangt daar rechtstreeks van af, want de meeste claimbrieven rekenen per jaar of per periode van gebruik.
En dat is precies waar oude claims dun worden. Een schermafbeelding van vorige maand bewijst dat het beeld er vorige maand stond, niet dat het er zes jaar stond. Daarvoor heeft de afzender iets anders nodig: een archiefkopie, een gedateerde vondst van eerder, of jouw eigen mededeling. Dat laatste is de reden dat een reactie waarin staat sinds wanneer de foto erop stond, zo gretig wordt ontvangen. Lees waarom bij wat een reactie in het dossier doet.
Andersom geldt hetzelfde voor jou. Wil je iets zeggen over de periode, dan wil je die zelf kunnen onderbouwen. Archiefkopieën uit de Wayback Machine spelen daarbij aan twee kanten een rol: ze kunnen laten zien dat een beeld er op een bepaald moment stond, maar ook dat het er op een ander moment niet stond. Hoe je die kopieën leest en wat ze wel en niet bewijzen, staat bij Wayback-schermafbeeldingen bij een fotoclaim. En is het beeld inmiddels weg, dan verandert dat de periode, maar niet het gestelde gebruik daarvoor; lees foto verwijderd, toch een claim.
In je CMS staat bij elke pagina en elke geüploade afbeelding een datum. Bij een bouwer of vorige beheerder zit die datum in de oplevering of het factuurdossier.
Zoek je eigen pagina op in de Wayback Machine en noteer op welke momenten het beeld wel en niet zichtbaar was.
Back-ups, serverlogs, oude exports van je site en e-mails met de bouwer bevatten vaak een datum die het CMS niet meer heeft.
Vergelijk wat de afzender stelt met wat je zelf hebt gevonden. Het verschil bepaalt of het bedrag klopt en of verjaring überhaupt aan de orde is.
Sterk en zwak
Een gedateerde plaatsing en een gedateerde verwijdering maken de periode in de brief toetsbaar. Dan is de rekensom van de afzender geen aanname meer.
De korte termijn begint bij ontdekking. Een foto van acht jaar geleden die vorige maand is gevonden, is daarmee niet automatisch verjaard.
Rekent de brief over zes jaar en laat het archief drie jaar zien, dan is de helft van het bedrag onderbouwd noch verklaard.
Verwijderen beëindigt het gebruik vanaf dat moment. Over de periode ervoor blijft de afzender hetzelfde stellen, en de datum van verwijdering wordt onderdeel van de discussie.
Veelgestelde vragen
Verder lezen
Brief ontvangen?
Kies wat bij je past, reken meteen af en je kunt direct verder. Weet je niet welke van de drie je nodig hebt, stel dan eerst je vraag.
FotoclaimHulp is een particulier initiatief, opgezet door mensen die zelf zo'n brief kregen. Wij doen dit omdat we het maatschappelijk belangrijk vinden dat mensen niet betalen voor iets wat niet klopt, niet omdat er een verdienmodel achter zit. Wel zijn we eerlijk over waar onze rol ophoudt.
Elke zaak is anders. Aan de informatie op deze site kun je daarom geen rechten ontlenen. Zie ook onze algemene voorwaarden.
