Om te begrijpen waarom die claim er ligt, helpt het om te weten hoe het recht op een foto werkt. Het is minder ingewikkeld dan het klinkt.
De basis
Zodra iemand een foto maakt, ontstaat daar auteursrecht op. Er hoeft niets voor te worden aangevraagd, geregistreerd of vermeld. Ook een kiekje met een telefoon is beschermd, zolang er maar een creatieve keuze in zit, en die drempel ligt laag.
Dat recht ligt bij de maker. Hij mag bepalen of, waar en hoe zijn foto wordt gebruikt, en hij mag dat overdragen of in licentie geven. Een licentie is toestemming voor een bepaald gebruik, vaak beperkt in tijd, plaats en doel. Wie een foto plaatst zonder die toestemming, maakt inbreuk, ook als dat per ongeluk gebeurt en ook als er geen cent mee wordt verdiend.
Naast het recht om te bepalen wat er met de foto gebeurt, heeft een maker persoonlijkheidsrechten. Daaronder valt het recht op naamsvermelding en het recht om zich te verzetten tegen aantasting van zijn werk. Die rechten kan hij niet zomaar overdragen, en daar komt de bekende opslag wegens ontbrekende naamsvermelding vandaan.
Auteursrecht duurt lang: tot zeventig jaar na het overlijden van de maker. Een foto uit de jaren tachtig is dus nog gewoon beschermd. CONTROLEREN. Dennis: laat de termijnen op deze pagina nakijken, want dit is de pagina waar je naartoe linkt vanuit alle andere.
De keten
Elke claim moet deze keten kunnen laten zien. Ontbreekt er een schakel, dan is dat je belangrijkste argument.
Misverstanden
Wat het is
Een auteursrechtclaim is de mededeling van iemand die zegt de rechten op een foto te hebben, dat jij die foto zonder zijn toestemming hebt gebruikt, en wat hij daarvoor van je wil. Juridisch bestaat zo'n claim uit drie lagen die je los van elkaar kunt bekijken.
De eerste laag is het recht zelf. Auteursrecht ontstaat vanzelf op het moment dat iemand een foto maakt. Er is geen registratie voor nodig en geen copyrightteken. De maker, of degene aan wie hij het recht heeft overgedragen, bepaalt wie het beeld mag openbaar maken en verveelvoudigen. Wie schrijft, moet dus kunnen laten zien dat hij die rechthebbende is of namens hem optreedt; zie is mijn claim terecht?
De tweede laag is de inbreuk. Een foto op een openbare website zetten zonder toestemming is in beginsel een openbaarmaking zonder recht. Of je wist dat het beeld beschermd was, doet voor de inbreuk zelf niet ter zake. Het speelt wel mee bij de vraag wat een redelijke vergoeding is. Uitzonderingen zoals het citaatrecht bestaan, maar zijn smal.
De derde laag is de vordering. Meestal bestaat die uit een schadevergoeding, in Nederland doorgaans afgeleid van de gemiste licentievergoeding, soms met een opslag wegens ontbrekende naamsvermelding, plus kosten. Daarnaast kan de rechthebbende eisen dat je het gebruik staakt, en soms vraagt hij een verklaring dat je het beeld niet opnieuw gebruikt.
Een claimbrief is niets meer dan die drie lagen in de vorm van een eis. Geen vonnis, geen boete, geen vaststaand feit. Elke laag kan kloppen of niet, en elke laag heeft zijn eigen controlepunten. Wat de brief precies van je vraagt en welke woorden daarvoor worden gebruikt, staat uitgelegd in de begrippenlijst.
Verder lezen
Brief ontvangen?
Kies wat bij je past, reken meteen af en je kunt direct verder. Weet je niet welke van de drie je nodig hebt, stel dan eerst je vraag.
FotoclaimHulp is een particulier initiatief, opgezet door mensen die zelf zo'n brief kregen. Wij doen dit omdat we het maatschappelijk belangrijk vinden dat mensen niet betalen voor iets wat niet klopt, niet omdat er een verdienmodel achter zit. Wel zijn we eerlijk over waar onze rol ophoudt.
Elke zaak is anders. Aan de informatie op deze site kun je daarom geen rechten ontlenen. Zie ook onze algemene voorwaarden.
