In veel claimbrieven staat naast de vergoeding voor het gebruik nog een tweede bedrag: een opslag omdat de naam van de maker niet bij de foto stond. Soms terecht, vaak te ruim toegepast.
De grond
Een maker heeft naast het recht om over zijn werk te beschikken ook persoonlijkheidsrechten. Daaronder valt het recht om bij zijn werk vermeld te worden. Wordt een foto gebruikt zonder die vermelding, dan kan dat een aparte grond voor vergoeding zijn, los van de vergoeding voor het gebruik zelf.
Daar valt weinig tegen in te brengen als principe. Waar het in de praktijk misgaat, is de hoogte. In veel brieven wordt standaard honderd procent van het licentietarief opgeteld, alsof dat een vast tarief is. Dat is het niet. Het gaat om een vergoeding voor concreet nadeel, en die hoort onderbouwd te worden.
Ook de vraag of vermelding in jouw geval gebruikelijk was, telt mee. En als er wél een naam bij stond, of een link naar de bron, verandert het beeld natuurlijk helemaal. CONTROLEREN. Dennis: dit stuk laten toetsen, want de hoogte van deze opslag is precies waar veel discussies over gaan.
De rekensom
Een opslag die precies gelijk is aan het tarief, is zelden onderbouwd op werkelijk nadeel.
Het misverstand
'Ik heb er netjes bij gezet van wie de foto was' is een van de meest gehoorde reacties op een claim, en helaas een van de minst bruikbare. Bronvermelding is een vorm van fatsoen; een licentie is toestemming. Het een vervangt het ander niet. Wie een foto op zijn site zet met de naam van de fotograaf eronder, heeft nog steeds een foto op zijn site gezet zonder dat te mogen. De naamsvermelding voorkomt hooguit dat er een opslag wegens het ontbreken ervan bovenop komt.
Het misverstand komt ergens vandaan. In het auteursrecht bestaat het recht op naamsvermelding: de maker mag eisen dat zijn naam bij het werk staat. Dat recht ligt bij de maker en is iets wat hij van jou kan verlangen, niet iets wat jij kunt inzetten om toestemming te vervangen. Denk er zo over: dat je de eigenaar van een auto keurig bij naam noemt, geeft je nog niet het recht om erin te rijden.
Er zijn twee situaties waarin de naam wél een rol speelt. De eerste is het citaatrecht: daar is naamsvermelding een van de harde voorwaarden, naast een echt citaatdoel en een omvang die daarbij past. Zonder naam vervalt het beroep op het citaatrecht; met naam alleen is het nog niet gerechtvaardigd. De tweede is een Creative Commons-licentie. Veel beeld op platforms als Wikimedia Commons of Flickr staat onder een CC-licentie met de voorwaarde BY: je mag het gebruiken, mits je de maker en de licentie vermeldt. Daar is de naamsvermelding dus een voorwaarde van een licentie die je al hebt gekregen. Vergeet je die, dan gebruik je het beeld buiten de licentie, en dat is precies waar sommige claims op zijn gebouwd.
Kortom: kijk eerst of er een licentie is, en pas daarna wat die over de naam zegt. Heb je het beeld van een gratis platform gehaald, lees dan claim na een gratis fotobank. Hoe de opslag in het bedrag doorwerkt, zie je op wat is een redelijk bedrag.
Verder lezen
Brief ontvangen?
Kies wat bij je past, reken meteen af en je kunt direct verder. Weet je niet welke van de drie je nodig hebt, stel dan eerst je vraag.
FotoclaimHulp is een particulier initiatief, opgezet door mensen die zelf zo'n brief kregen. Wij doen dit omdat we het maatschappelijk belangrijk vinden dat mensen niet betalen voor iets wat niet klopt, niet omdat er een verdienmodel achter zit. Wel zijn we eerlijk over waar onze rol ophoudt.
Elke zaak is anders. Aan de informatie op deze site kun je daarom geen rechten ontlenen. Zie ook onze algemene voorwaarden.
