Home / Kennisbank / Zonder licentie

Claim ontvangen zonder licentie: wat zijn je opties?

Kennisbank

Je hebt gezocht en er is niets: geen factuur, geen download, geen account. Dat is niet het einde van het verhaal. Het betekent dat één verweer wegvalt, en dat de andere controlepunten belangrijker worden.

Wat het betekent

Geen licentie is niet hetzelfde als een terechte claim

Auteursrecht ontstaat vanzelf op het moment dat een foto wordt gemaakt. Wie een beschermd beeld op zijn website zet zonder toestemming van de rechthebbende, maakt in beginsel inbreuk. Dat geldt ook als je niet wist dat het beeld beschermd was, ook als het uit Google Afbeeldingen kwam en ook als je bouwer het erop zette. Hoe dat werkt, staat op auteursrecht op foto's.

Zonder licentie kun je dus niet zeggen: ik had toestemming. Dat is wat het betekent, en meer ook niet. Het betekent niet dat de brief klopt, dat de afzender de rechten heeft, dat het bedrag redelijk is of dat je iets aan de afzender verschuldigd bent. Een claim bestaat uit meerdere schakels, en de licentie is er maar één van. Vallen de andere schakels weg, dan blijft er in de praktijk vaak weinig van de claim over, licentie of niet.

Wat je positie bepaalt

Bij een claim zonder licentie verschuift de aandacht naar de andere kant van de tafel: naar wat de afzender moet kunnen aantonen. Die moet laten zien dat het beeld beschermd is, dat hij of zijn opdrachtgever de rechthebbende is, dat hij namens die rechthebbende mag optreden, dat het beeld op jouw site stond en wanneer, en hoe het bedrag is opgebouwd. Elk van die punten is te controleren. Dat is precies wat is mijn claim terecht? per punt uitwerkt.

Er zijn geen garanties. Een claim zonder licentie kan volledig terecht zijn, en dan gaat het gesprek in de praktijk over een redelijke vergoeding en niet meer over het principe. Hij kan ook op alle andere punten wankelen. Welke van de twee het is, zie je pas na de controle, niet ervoor.

De controlepunten

Vijf punten die overblijven als de licentie wegvalt

Elk punt kan de claim veranderen. Loop ze allemaal na, ook als het eerste al meevalt.

De rechtenIs de afzender, of zijn opdrachtgever, echt de maker of de rechthebbende? Een naam in een brief is geen bewijs. Een originele foto met metadata, een portfolio of een overdrachtsakte wel.
Het mandaatSchrijft een bureau namens iemand anders, dan moet het kunnen laten zien dat het daartoe gemachtigd is. Zonder machtiging kan een partij niet namens een ander claimen.
Het bedragEen vergoeding hoort te beginnen bij wat een licentie normaal gekost had. Opslagen, onderzoekskosten en incassokosten zijn stuk voor stuk te betwisten. Vul het bedrag in bij de bedrag-check.
De datumWanneer stond het beeld er, en hoe lang? Zonder schermafbeelding met datum is de periode waarover wordt gerekend niet onderbouwd. Lees Wayback Machine en screenshots als bewijs.
De verjaringBij oud gebruik kan een vordering verjaard zijn, al begint de termijn in de regel pas te lopen bij ontdekking. Hoe dat zit, lees je bij verjaring bij een fotoclaim.

Als de claim klopt

Dan gaat het gesprek over het bedrag, niet over het principe

Als de controle laat zien dat de claim op hoofdlijnen klopt, verandert het gesprek van karakter. Dan gaat het niet meer om de vraag óf er iets betaald moet worden, maar om de vraag wat een redelijke vergoeding is voor het gebruik dat er echt was. Dat is een ander gesprek dan de brief suggereert. Een bedrag dat is opgebouwd uit een licentievergoeding plus een verdubbeling plus opslagen plus kosten, is zelden het bedrag waar een rechter op uitkomt. Hoe zo'n vergoeding wel hoort te worden opgebouwd, staat op wat is een redelijk bedrag?

Wat ook meeweegt: hoe zichtbaar het gebruik was, hoe lang, of het commercieel was en of het beeld inmiddels weg is. Verwijderen lost de claim over het verleden niet op, maar het stopt wel het doorlopen van de periode. Lees daarover foto verwijderd: is de claim daarmee opgelost?

Wat je in de tussentijd wél kunt doen, zonder dat het een keuze over de claim is: je dossier op orde brengen. Bewaar de brief, leg vast hoe de pagina eruitzag, zoek uit wanneer en door wie het beeld is geplaatst en vraag je bouwer schriftelijk naar de herkomst. Ook zonder licentie is dat dossier de basis van elk gesprek dat nog volgt, omdat het laat zien hoe lang het beeld er stond, hoe groot het was en of je te goeder trouw handelde. De volledige lijst staat op de documentenchecklist.

Of je een tegenvoorstel doet, hoe hoog, en op welk moment, is de kern van wat wij in de handleiding uitwerken. Op deze pagina beperken we ons tot de uitleg. Wie zonder licentie zit, heeft niet per definitie een slechte positie. Hij heeft een positie die afhangt van de vijf punten hierboven, en van niets anders.

Veelgestelde vragen

Over een claim zonder licentie

Ik heb de foto van Google gehaald. Is dat dan geen excuus?
Nee. Google Afbeeldingen is een zoekmachine, geen beeldbank, en het toont beelden van anderen. Het kan wel meewegen bij de hoogte van een vergoeding dat je niet opzettelijk handelde. Lees foto van Google gebruikt.
Kan ik nu nog een licentie kopen?
Dat maakt het gebruik vanaf nu in orde, niet het gebruik uit het verleden. Een claim gaat over die eerdere periode. Wat een licentie nu kost, is wel een bruikbaar ijkpunt voor wat een redelijke vergoeding is.
Hoe weet ik of de afzender de rechten echt heeft?
Vraag om bewijs: het originele bestand, de naam van de maker en, als een bureau schrijft, de machtiging. Een serieuze partij kan dat leveren. Hoe je die vraag stelt, staat in de handleiding.
Is het erg als ik niet wist dat het beeld beschermd was?
Voor de inbreuk zelf niet: niet weten is geen verweer. Voor de hoogte van de vergoeding kan het wel meewegen, omdat opzet en verwijtbaarheid een rol spelen bij wat redelijk is.
Mijn bouwer heeft het beeld geplaatst. Ben ik dan alsnog aansprakelijk?
Tegenover de claimpartij ben jij als sitehouder de aanspreekbare partij. Of je de schade op je bouwer kunt verhalen, is een aparte vraag tussen jullie. Zie foto uit mijn WordPress-thema.

Verder lezen

Wat je hierna wilt weten

Brief ontvangen?

Vandaag nog van die brief af

Kies wat bij je past, reken meteen af en je kunt direct verder. Weet je niet welke van de drie je nodig hebt, stel dan eerst je vraag.

  • Handleiding, meteen na betaling in je mailbox
  • Adviesgesprek, meestal binnen één werkdag ingepland
  • Ontzorgd traject, wij nemen de correspondentie diezelfde week over

Weet je niet wat je nodig hebt?

We laten je weten welk pakket bij jouw claim past. Je zit nergens aan vast.

Wat wij wel en niet zijn

FotoclaimHulp is een particulier initiatief, opgezet door mensen die zelf zo'n brief kregen. Wij doen dit omdat we het maatschappelijk belangrijk vinden dat mensen niet betalen voor iets wat niet klopt, niet omdat er een verdienmodel achter zit. Wel zijn we eerlijk over waar onze rol ophoudt.

Geen advocatenkantoorWij verlenen geen rechtsbijstand en vertegenwoordigen je niet in een gerechtelijke procedure. Loopt het daarop uit, dan zeggen we dat en verwijzen we door.
Geen garantie op de afloopWij doen geen beloftes over de uitkomst van je zaak. Wie dat wel doet, verkoopt je iets wat hij niet kan waarmaken.
Wel praktische hulpWij lezen je claim, leggen in gewone taal uit wat er speelt en geven je de vragen en de argumenten mee die in jouw geval tellen.
Jij beslist, wij staan naast jeWij adviseren, jij bepaalt wat je verstuurt en wat je accepteert. Ook in het ontzorgd traject gaat er niets akkoord zonder jouw woord.

Elke zaak is anders. Aan de informatie op deze site kun je daarom geen rechten ontlenen. Zie ook onze algemene voorwaarden.