Wie is ANP en wat is Fair Licensing? Feiten en bronnen

Profiel

Wie is ANP Fair Licensing?

Het Algemeen Nederlands Persbureau is het grootste persbureau van Nederland, met ongeveer 250 medewerkers en een collectie van bijna honderd miljoen foto's na de overname van Hollandse Hoogte in 2018. Het levert nieuws en beeld aan kranten, omroepen en websites die daarvoor een abonnement of licentie afnemen. Dat verdienmodel is de achtergrond van elke claim: een foto die zonder licentie op een site staat, is in de ogen van het ANP gemiste omzet.

Voor het opsporen van dat gebruik werkte het ANP jarenlang samen met een Belgisch bureau dat begon als Permission Machine, zich omdoopte tot Visual Rights Group en uiteindelijk opging in Copyright Agent. Het ANP legde die samenwerking in 2019 op zijn eigen site uit: het bureau speurde het internet af, vergeleek beelden met de ANP-databases en stuurde bij een match een brief met een schikkingsvoorstel. In 2021 oordeelde de rechtbank in Gent volgens Feit of fake dat dat bureau vooral gericht was op het genereren van inkomsten uit vermeende inbreuken. GENTSE UITSPRAAK 2021 ZELF NALEZEN Vanaf het najaar van 2023 stuurde het ANP daarnaast zelf mails onder de naam Team Fair Licensing.

In april 2026 maakte directeur Martha Riemsma in een ingezonden brief in Villamedia bekend dat het ANP de samenwerking met Copyright Agent had beëindigd. In sommige kwesties was 'de redelijkheid en proportionaliteit uit het oog verloren', mede door een te juridische aanpak. Sindsdien loopt alles via de eigen afdeling Fair Licensing in Den Haag. Het ANP zegt onderscheid te maken tussen commerciële en niet-commerciële partijen en dossiers te sluiten als blijkt dat een foto rechtmatig is gebruikt. Het ANP zegt ook uitdrukkelijk dat de gevraagde bedragen bewust hoger liggen dan de licentieprijs, om opsporingskosten te dekken.

De praktijk blijft omstreden. Volgens Villamedia verloor het ANP tussen de zomer van 2025 en maart 2026 vier zaken bij de kantonrechter, en in de zomer van 2026 trok het meerdere claims in nadat bleek dat de foto's vrij te gebruiken waren en de aangeschreven partij een hobbysite zonder verdienmodel was. Wat dat voor jouw claim betekent, staat op is de claim van ANP terecht? en in de algemene uitleg over de controlepunten.

Namen en geschiedenis

Hoe ANP Fair Licensing zo is geworden

Oude namen, overnames en koerswijzigingen. Handig als de naam boven jouw brief niet overeenkomt met wat je online vindt.

1

1934 en 1946: persbureau en fotodienst

Het ANP wordt opgericht door de Nederlandse Dagbladpers. In 1946 komt ANP Foto erbij. Vanaf 2012 werkt het bureau vooral met freelancefotografen, van belang voor de vraag wie het auteursrecht heeft.

2

2018: Hollandse Hoogte en Talpa

Het ANP neemt fotobureau Hollandse Hoogte over en wordt zelf eigendom van Talpa Network. In 2021 koopt investeerder Chris Oomen het persbureau.

3

2019: claims via Visual Rights Group

Het ANP legt op zijn site uit dat het Belgische Visual Rights Group (eerder Permission Machine) het web afspeurt en schikkingsvoorstellen stuurt. Dat bureau gaat later op in Copyright Agent.

4

Najaar 2023: Team Fair Licensing

Het ANP begint zelf mails te sturen onder de naam Team Fair Licensing, met een dossiernummer, een pincode en het portaal fairlicensing.anp.nl. Beide kanalen bestaan een tijd naast elkaar.

5

2026: verloren zaken en de breuk

Na verloren zaken bij de kantonrechter in 2025 en begin 2026 beëindigt het ANP in april 2026 de samenwerking met Copyright Agent. Fair Licensing is sindsdien het enige kanaal.

Werkwijze

Zo komt een claim van ANP Fair Licensing tot stand

Van de eerste scan tot de brief op je mat.

Detectie door PixRaySoftware vergelijkt de ANP-collectie met beelden op websites en legt per vondst url, datum en schermafbeelding vast.

Geautomatiseerde mailTeam Fair Licensing mailt dat je een foto uit de ANP-beeldbank hebt gebruikt en doet een schikkingsvoorstel: alsnog een licentie kopen voor het gebruik.

Portaal en kortingIn het portaal zie je het dossier en het bedrag. In de mails wordt een korting genoemd die na een bepaalde datum vervalt; reacties krijgen volgens critici vaak een automatisch antwoord.

Formeler, soms de rechterBlijft een reactie uit, dan wordt de toon formeler. In een klein aantal gevallen heeft het ANP gedagvaard bij de kantonrechter, met wisselend resultaat.

Herkennen

Zo herken je een brief van ANP Fair Licensing

Kenmerken die in de praktijk steeds terugkomen.

Afzender 'Team ANP Fair Licensing'De mail komt van een adres op anp.nl, niet van een advocatenkantoor of incassobureau. Krijg je post van Copyright Agent of Visual Rights Group over een ANP-foto, dan gaat het om een ouder dossier van vóór april 2026.
De zin over 'een of meer afbeeldingen uit de ANP-beeldbank'De standaardtekst meldt dat je zonder licentie een foto uit de beeldbank hebt gebruikt en dat het ANP een schikkingsvoorstel doet 'als oplossing'. Het ANP schrijft er zelf bij dat het voorstel geen verplichting is maar een verzoek.
Dossiernummer, pincode en het portaalJe wordt gevraagd je te registreren op fairlicensing.anp.nl met een dossiernummer en een code. Daar kun je het voorstel bekijken, een bestaande licentie uploaden of betalen.
Een bedrag met korting en een datumBedragen in de bronnen lopen van ruim 100 tot enkele honderden euro's per foto, exclusief btw, en bij meerdere foto's tot duizenden euro's. In de mails staat een korting die verloopt als je niet vóór een bepaalde datum betaalt.
Weinig of geen bewijsstukkenDe eerste mail bevat in de regel geen akte van overdracht, geen licentieovereenkomst met de fotograaf en geen uitleg van de creatieve keuzes. Wat je wel en niet mag verwachten, staat in de begrippenlijst onder volmacht en akte.

Verantwoording

Waar dit op gebaseerd is

Alles op deze pagina komt uit openbare bronnen. Wat we niet konden controleren, staat er niet.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 2 september 2026. Klopt er iets niet meer? Laat het ons weten.

Veelgestelde vragen

Wat mensen over ANP Fair Licensing vragen

Wat is het Fair Licensing-portaal precies?

Fairlicensing.anp.nl is een website van het ANP waar je met het dossiernummer en de code uit de mail kunt inloggen. Je ziet daar het dossier: de foto, de url waar hij gevonden is, het gevraagde bedrag en de mogelijkheid om te betalen of een bestaande licentie te uploaden. Het is dus een combinatie van dossierinzage en betaalpagina.

Wat betekent het als ik daar inlog?

Inloggen maakt in elk geval zichtbaar dat het dossier is geopend, en het portaal koppelt de gegevens die je invult aan het dossier. Het is geen erkenning van de claim, maar het is ook niet vrijblijvend: wat je daar uploadt of aanvinkt, maakt deel uit van het dossier. Of inloggen in jouw geval verstandig is, hangt af van je situatie en staat in de handleiding.

Ik kreeg vorig jaar post van Copyright Agent over een ANP-foto. Is dat nu van tafel?

Nee. De samenwerking is beëindigd, maar lopende dossiers zijn volgens Dutch IT Leaders onder mildere voorwaarden verder afgehandeld. Kijk welke partij nu de afzender is en ga naar de pagina over Visual Rights Group als het bureau nog steeds schrijft.

Is het ANP een incassobureau?

Nee, het is een persbureau dat zijn eigen claims afhandelt. Dat maakt de toon anders dan bij een incassopartij, maar de juridische vragen zijn dezelfde. Ook een persbureau moet aantonen dat het de rechten heeft en dat het bedrag klopt. Lees verder bij sommatie of aanmaning over wat zo'n mail juridisch wel en niet is.

Verder lezen

Wie is ANP en wat is Fair Licensing?